Een goede kwaliteit van de leefomgeving is van fundamenteel belang voor het welzijn van mens en milieu. Om deze kwaliteit te kunnen waarborgen moet er op mondiale schaal een evenwicht bestaan tussen sociale, ecologische en economische belangen. De basis voor dit evenwicht ligt bij een langetermijnvisie waarin niet alleen deze drie belangen in acht worden genomen, maar waarin ook belangen van toekomstige generaties een plek hebben.
Over de toenemende versterking van het broeikaseffect bestaat een breed gedragen wetenschappelijke consensus. Het is algemeen bekend dat de opwarming van de aarde consequenties heeft voor het mondiale klimaat en voor onze omgeving. Negatieve ontwikkelingen zoals de toenemende zeespiegelstijging en grote mondiale temperatuurstijgingen als ook de sterk toenemende bevolkingspopulatie zorgen ervoor dat het noodzakelijk is om maatregelen te nemen die de uitstoot van schadelijke broeikasgassen aanzienlijk terugdringen. Alleen verstrekkende preventieve maatregelen op korte termijn kunnen onherstelbaar verlies van veel intrinsiek en economisch waardevolle ecosysteemfuncties beperken.
De Jonge Democraten zijn van mening dat er forse maatregelen nodig zijn om klimaatverandering en de gevolgen daarvan voor alles wat op de aarde leeft tegen te gaan. Hiervoor moeten vooruitstrevende en duidelijke politieke keuzes worden gemaakt ten aanzien van onder andere een duurzame energievoorziening en natuurbehoud in Nederland.
10 De Jonge Democraten streven naar de optimale ontplooiing van ieder individu. 11 Daarbij is ieder individu verantwoordelijk voor zijn of haar gedrag en draagt er zorg voor dat hij of zij hiermee anderen niet in hun persoonlijke vrijheid beperkt.
12 Nederland moet niet langer afhankelijk zijn van eindige energiebronnen uit landen met politiek instabiele en immorele regimes. 13 Zekerheid over de levering van en prijs per eenheid energie kan de huidige energievoorziening niet garanderen.
14 De Jonge Democraten pleiten voor een versnelde transitie naar een stabiele, transparante en duurzame economie. 15 Een duurzame economie die nieuwe banen oplevert, ‘CleanTech’-kennis exporteert, energie bespaart, kapitaal oplevert en een sterke concurrentiepositie inneemt tegenover het buitenland.

16 De Jonge Democraten pleiten voor een versnelde transitie naar een volledig hernieuwbare energievoorziening. 17 De toegang tot energie is een voorwaarde voor het voortbestaan van een ontwikkelde maatschappij. 18 Door de groeiende wereldbevolking en constant groeiende mondiale welvaart zal het gebruik van energie alleen maar toenemen. 19 De huidige energievoorziening is vrijwel geheel gebaseerd op fossiele brandstoffen, op termijn is dit niet houdbaar.
20 Naast de eindigheid van fossiele energiebronnen, heeft het verbruik van deze bronnen ook een negatief effect op het milieu. 21 Door verbranding van fossiele brandstoffen is er op lokaal niveau luchtvervuiling, verzuring, en vervuiling met zware metalen. 22 Op mondiaal niveau veroorzaakt de uitstoot van broeikasgassen klimaatverandering. 23 De Jonge Democraten erkennen de urgentie voor het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen.
24 Nederland en ook de EU zijn voor een groot gedeelte afhankelijk van externe landen voor de aanvoer van energie. 25 Dit zorgt voor afhankelijkheid en ongelijke geopolitieke verhoudingen. 26 De Jonge Democraten streven naar Europese energieonafhankelijkheid.
27 De Jonge Democraten vinden dat in 2030 de energie die Nederland gebruikt volledig duurzaam opgewekt moet worden. 28 Om dit te bereiken moeten er grote stappen gemaakt worden om een energietransitie mogelijk te maken. 29 Niet alleen de opwekking van duurzame energie moet worden opgeschroefd, ook moet er voldoende aandacht zijn voor energiebesparing en efficiënt en hoogwaardig gebruik van energie.

30 De Jonge Democraten erkennen dat energiebesparing de eerste stap is naar een duurzame energievoorziening. 31 De transitie naar een duurzame energievoorziening kan niet plaats vinden zonder constant de hoogste efficiëntie na te streven.
32 Meer elektriciteit, minder brandstof
33 De Jonge Democraten willen dat er zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van elektriciteit als energiebron. 34 Op dit moment wordt voornamelijk gebruik gemaakt van brandstoffen zoals benzine en aardgas. 35 Brandstoffen zijn moeilijk op een duurzame manier op te wekken. 36 De meest belovende duurzame energietechnieken richten zich op elektriciteitsopwekking. 37 Elektriciteit is daarnaast ook efficiënter om te zetten in andere vormen van energie, zoals warmte en beweging.

38 De Jonge Democraten zijn geen voorstander om energie-inefficiënte industrie tegen elke prijs aan Nederland te binden. 39 De Jonge Democraten zijn van mening dat bepaalde energie-inefficiënte industrieën zich moeten concentreren waar deze energie beschikbaar is, of worden geholpen hun activiteiten veel energie-efficiënter te maken. 40 Energie-inefficiënte industrieën dienen niet gespaard te worden bij beleid dat het gebruik van fossiele brandstoffen probeert terug te dringen.

41 De Jonge Democraten pleiten voor een landelijke regeling die een sociale lening mogelijk maakt om zowel bestaande bouw als nieuwbouw energie-efficiënter te maken. 42 Een groot gedeelte van het energiegebruik vindt plaats in de bebouwde omgeving. 43 Er is veel potentie in het besparen van energie en het opwekken van duurzame energie in de bebouwde omgeving. 44 De Jonge Democraten willen dat alle bestaande bouw een energielabel krijgt en nieuwbouw energieneutraal gebouwd wordt.

45 De Jonge Democraten willen dat de energiegebruiker zich betrokken voelt bij de energietransitie en inzicht heeft in zijn energiegebruik. 46 Er is een grote drempel voor de gebruiker om zich te verdiepen in energie omdat het snel als te technisch wordt ervaren. 47 Slimme meters en energielabels kunnen een uitstekend hulpmiddel zijn om de gebruiker inzicht te geven in zijn energiegebruik. 48 Daarnaast verwachten de Jonge Democraten dat decentrale opwekking de gebruiker meer betrekt bij het energievraagstuk. 49 In de ogen van de Jonge Democraten moet er ruimte worden gegeven aan particuliere initiatieven voor decentrale energieopwekking.

50 De Jonge Democraten streven naar een energiemix die volledig duurzaam opgewekt wordt. 51 Dit hoeft niet per definitie te betekenen dat de energie daadwerkelijk in eigen land of continent opgewekt wordt. 52 Landen moeten niet hun eigen markt proberen te beschermen, maar energie moet opgewekt worden in landen met een comparatief voordeel. 53 Wel moet de onafhankelijkheid van een land worden bewaakt, zodat het land niet kwetsbaar is in tijden van internationale conflicten. 54 Om op een duurzame manier te kunnen voorzien in de energiebehoefte zal er een mix nodig zijn van verschillende energiebronnen. 55 Op deze manier blijft de energievoorziening gewaarborgd, ook als de zon niet schijnt of de wind niet waait.

56 Door het karakter van duurzame energietechnieken zijn hoge investeringen noodzakelijk, dit is voor ontwikkelaars een groot risico. 57 Het is in de ogen van de Jonge Democraten daarom van belang dat de overheid een consistent beleid voert. 58 De Jonge Democraten willen daarom regelingen tegen het licht houden om te toetsen of deze ook op lange termijn houdbaar zijn. 59 Hierbij moeten regelingen die op lange termijn onhoudbaar zijn worden vermeden, dan wel worden afgebouwd. 60 Dit geld voor zowel nationale als internationale regelingen.
61 De Jonge Democraten vinden een langdurige verplichting zoals een teruglevertarief onwenselijk. 62 Een langdurige verplichting door de overheid geeft voor beide partijen een onzekerheid.

63 De Jonge Democraten pleiten voor het verstrekken van transitieleningen door de overheid voor het realiseren van duurzame energieopwekking. 64 Deze leningen dienen als stimulans om duurzame energieprojecten op te starten. 65 Het doel van deze leningen is om het vervangen van vervuilende elektriciteitscentrales voor het einde van hun levensduur door duurzame opwekking van energie te stimuleren. 66 Dit is een methode om de energietransitie te versnellen.

67 De Jonge Democraten pleiten voor een nadrukkelijke scheiding tussen het stimuleren van de energietransitie naar duurzame energie en het stimuleren van innovatie. 68 De Jonge Democraten zijn groot voorstander van een innovatiefonds als stimulans voor het ontwikkelen van nieuwe technologieën. 69 Dit fonds dient om verdere vernieuwing van de energiemarkt te stimuleren. 70 De Jonge Democraten stellen de harde subsidie-eis dat het moet gaan om echte vernieuwing, waarbij de eisen jaarlijks worden bijgesteld. 71 Een hoogontwikkelde kenniseconomie is het doel en het middel voor een concurrerende duurzame energiemarkt.

72 De Jonge Democraten willen dat fondsen en regelingen voor het stimuleren van innovatieve en duurzame energie zoveel mogelijk op Europees niveau worden uitgevoerd. 73 Binnen Europa dient er gekeken te worden naar de locaties waar duurzame energie efficiënt opgewekt kan worden. 74 Op deze manier worden technieken en locaties voor duurzame energie zo efficiënt mogelijk gebruikt. 75 Zo zijn de zuidelijke Europese lidstaten het meest geschikt voor zonnepanelen, en is windenergie het effectiefst langs de kust. 76 Een Europees energiesysteem is alleen ten volle te benutten indien de elektriciteitsnetten van Europese landen met elkaar verbonden worden. 77 De Jonge Democraten pleiten daarom voor een Europees (HVDC) elektriciteitssnelwegnet. 78 Ook nationale overheden dienen te investeren in meer verbindingen van het elektriciteitsnet.

79 Een uitdaging in het gebruik van duurzame energie is de oncontroleerbaarheid van het aanbod. 80 De Jonge Democraten vinden dat we voor opslag van energie een Europese oplossing moeten aanwenden. 81 Dit is nodig omdat de huidige beste oplossing qua duurzaamheid rendement, namelijk wateropslag, niet mogelijk is in Nederland. 82 In Nederland hebben we niet het benodigde hoogteverschil om dit te kunnen aanleggen. 83 Op termijn kunnen alternatieven zich verder ontwikkelen zoals waterstof of accutechnologie. 84 Belangrijk bij deze afweging voor een keuze hierin zijn duurzaamheid, rendement, kosten, veiligheid, en aansluiting op de huidige infrastructuur. 85 De Jonge Democraten pleiten ervoor dat Nederland het voortouw neemt in een Europees programma voor duurzame opslag van energie.

86 De Nederlandse energieleveranciers hebben in het verleden consequent gekozen voor fossiele energie waardoor Nederland de Europese hekkensluiter is betreffende duurzame energieopwekking. 87 De Jonge Democraten blijven echter van mening dat de markt het beste kan bepalen wat de efficiëntste mix van duurzame energievoorziening is, als het de juiste impulsen krijgt. 88 Om er voor te zorgen dat de markt daadwerkelijk bezig gaat met het ontwikkelen van duurzame energieopwekking dienen energieleveranciers een verplicht aandeel duurzame energie te leveren. 89 In 2020 zal het minimum aandeel 14% zijn, dit heeft Nederland in Europees verband beloofd en dient door de markt gerealiseerd te worden. 90 Elk jaar wordt dit verplichte aandeel duurzame energie omhoog geschroefd, totdat het in 2030 de 100% bereikt. 91 De leveranciers die het jaarlijkse aandeel niet weten te halen zullen een boete per energie-eenheid voor het tekort aan duurzame energie moeten betalen. 92 De overheid moet zijn faciliterende en controlerende functie serieus nemen en dient in de gaten te houden dat de energieleveranciers verantwoord bezig zijn. 93 De overheid dient te toetsen of de geclaimde duurzame energieopwekking daadwerkelijk op een duurzame manier gerealiseerd wordt.

94 De Jonge Democraten zijn tegen verplichte bijmenging en verplichte bijstook van biobrandstoffen. 95 Gekweekte biobrandstoffen concurreren per definitie met de beschikbare landbouwgrond en grondstoffen voor voedsel en biomateriaal. 96 Stimulering en verplichten van biobrandstoffen is onwenselijk omdat dit een ongelijk speelveld creëert. 97 Het winnen van energie uit restproducten en afval heeft dit nadeel niet en moet in de ogen van de Jonge Democraten wel gefaciliteerd worden. 98 Hierbij moet de kanttekening geplaatst worden dat biomassa zo hoogwaardig mogelijk (her)gebruikt dient te worden, verbranden voor energie is het meest laagwaardige en dus laatste stap van gebruik.

99 Niet-duurzame energie zal nog langdurig een belangrijke rol spelen in de energiemix. 100 Dit zal kosten voor de lokale en mondiale maatschappij met zich meebrengen. 101 In de ogen van de Jonge Democraten is het belangrijk dat alle kosten van energie door de vervuiler betaald worden.
102 Energiebelasting op opwekking
103 Energiegebruik is niet per definitie schadelijk, de mate en manier van opwekking kan dit echter wel zijn. 104 De Jonge Democraten pleiten om de indirecte kosten die optreden bij het opwekken van energie aan de opwekker door te berekenen. 105 Onder deze indirecte kosten vallen bijvoorbeeld gezondheidsschade door vervuiling of schade aan gebouwen door aardbevingen. 106 Door de indirecte kosten door te berekenen zal een milieuvriendelijker alternatief een betere concurrentiepositie hebben tegenover vervuilende opwekking.

107 Door voortschrijdende technieken zijn andere bronnen van fossiele energie beschikbaar. 108 Deze nieuwe bronnen, zoals schaliegas, hebben een breed scala aan nadelen op de korte en lange termijn. 109 Daarnaast zijn de winbare voorraden in Nederland beperkt. 110 De Jonge Democraten vinden het onwenselijk om nieuwe fossiele energiebronnen te gebruiken indien deze weinig rendabel zijn en significante nadelen hebben.

111 Het ondergronds opslaan van CO2 wordt als oplossing aangedragen om klimaatverandering ten gevolge van fossiel energiegebruik te beperken. 112 Het afvangen, transport en ondergronds opslaan van CO2 gaat echter gepaard met hoge energetische en financiële kosten. 113 Daarnaast zijn de risico's van grootschalige CO2 afvang en opslag moeilijk in te schatten. 114 De Jonge Democraten zien hierom geen noodzaak om CO2-opslag te faciliteren of te stimuleren.

115 Binnen Nederland zal de kerncentrale van Borssele open blijven zolang het veilig is en een energiebehoefte vervult. 116 Er zullen geen nieuwe kerncentrales voor elektrische energieopwekking, gebaseerd op kernfusie en uranium, gebouwd worden. 117 Kernenergie betreft namelijk geen duurzame bron, toekomstige generaties hebben er potentieel veel last van en er zijn genoeg alternatieven voorhanden.

118 In een dichtbevolkt land als Nederland is het voor zowel mens als milieu van belang dat aan de toenemende behoefte aan ruimte wordt voldaan zonder dat daarbij de kwaliteit van de leefomgeving in het geding komt. 119 Nederland heeft te maken met een toename in extreme neerslag en droogteperioden. 120 Wanneer de milieukwaliteit afneemt, heeft dit negatieve implicaties voor zowel de veiligheid en gezondheid van de bevolking als voor de biodiversiteit. 121 Huidige beleidsplannen voor de leefomgeving zijn op verschillende onderdelen niet toereikend om (internationaal) gestelde kwaliteitsnormen te bereiken. 122 Om Nederland leefbaar te houden is het volgens de Jonge Democraten van belang dat de overheid structureel investeert in een verbetering van de lucht, het water, en de bodemkwaliteit.

123 De biodiversiteit is de afgelopen decennia op zowel mondiaal, Europees als Nederlands schaalniveau sterk afgenomen als gevolg van een gebrek aan leefgebieden, verdroging, vermesting, verzuring en versnippering. 124 Dit zorgt niet alleen voor verlies aan soorten, maar ook voor verlies van ecosysteemdiensten zoals natuurlijke plaag- en waterregulatie. 125 Ondanks internationale afspraken is de afname van biodiversiteit in Nederland niet gestopt in 2010. 126 Daarbij verloopt de instandhouding van onder het Europese Natura 2000-regime beschermde gebieden onacceptabel ongunstig. 127 De Jonge Democraten pleiten voor een onverminderde voltooiing van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) in 2018. 128 Daarbij heeft het aanleggen van robuuste verbindingen prioriteit om de ruimtelijke samenhang van de natuur te bevorderen. 129 Uiterlijk eind 2013 moet het werven van EHS gebieden op koers liggen voor de afronding in 2018. 130 Daarnaast moet er worden gestreefd naar een vergroting van genetische diversiteit in gebieden. 131 Hiervoor is een verduidelijking van de natuurwetgeving en de overheidskaders nodig. 132 Door zekerheid te geven aan boeren over vergoedingen, kan agrarisch natuurbeheer worden gestimuleerd en kunnen natuurranden in landbouwgebieden bijdragen aan een duurzaam en geïntegreerd ruimtegebruik. 133 Dit bevordert natuurlijke plaagbestrijding, bestuivers en bodemfauna en levert op die manier economische voordelen op voor de landbouwsector.

134 Nederland heeft door haar ligging een complexe relatie met zowel waterkwaliteit als –kwantiteit. 135 Deze relatie brengt veel waarde als ook risico’s met zich mee. 136 De Jonge Democraten constateren dat de Nederlandse waterkering, met het oog op de verwachte zeespiegelstijging, frequentere hoogwaters op de rivieren en toenemende rivierafvoeren in Nederland als gevolg van klimaatverandering, onvoldoende is toegerust om de veiligheid van de bevolking te kunnen blijven garanderen. 137 Daarom pleiten de Jonge Democraten voor maatregelen die voorzien in het creëren van meer ruimte voor water, waardoor ook na 2020 zowel schade- als slachtofferrisico’s kunnen worden teruggedrongen. 138 De Jonge Democraten zien kansen in meer natuurlijk waterpeilbeheer. 139 Om de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater te verbeteren zullen emissies vanuit de landbouw fors moeten worden teruggedrongen. 140 Een van de grootste uitstoters van broeikasgassen in de landbouwsector is de veehouderij. 141 Om de uitstoot terug te dringen willen we overgaan op het invoeren van een vleestaks om zo te compenseren voor de veroorzaakte milieuschade.

142 Nederland heeft nog veel gebieden waar de bodemkwaliteit in matige of ernstige mate niet aan de gestelde kwaliteitsnormen voldoet. 143 Meststoffen, verdroging en gewasbeschermingsmiddelen vormen een bedreiging voor een gezonde bodem. 144 Vergunningverlening voor functiegerichte sanering op gemeentelijk niveau kan bijdragen aan een versnelling van de uitvoer van de nationale saneringsagenda.

145 Luchtverontreiniging zorgt voor negatieve effecten op de volksgezondheid en brengt schade toe aan natuur, gebouwen en gewassen door verzurende stoffen en meststoffen. 146 De Jonge Democraten pleiten voor een nationaal beleid dat voldoet aan de grenswaarden voor concentraties van fijnstof die zijn vastgesteld via Europese regelgeving in de nationale emissieplafonds. 147 Daarbij zal de wettelijke uitvoeringsplicht van het Nationale Samenwerkingsplan Luchtkwaliteit (NSL) in acht moeten worden genomen. 148 Dit betekent onder andere concreet dat de kilometerheffing, die deel uitmaakt van het NSL, per direct moet worden ingevoerd.

149 Het is van urgent belang dat de huidige versterking van het broeikaseffect, met klimaatverandering tot gevolg, een halt wordt toegeroepen. 150 Hiervoor is strikt gecoördineerde mondiale samenwerking van fundamenteel belang. 151 Om klimaatverandering tegen te gaan moet de uitstoot van broeikasgassen binnen Nederland - en de rest van de wereld - drastisch worden gereduceerd. 152 Om dat te bereiken zal er op mondiaal niveau stevig geïnvesteerd moeten worden in uitstootbeperkende maatregelen. 153 De verdeling van de rekening hiervan is een complex vraagstuk dat vraagt om een effectief mechanisme.

154 Het klimaatvraagstuk is zeer urgent en de tijden van vrijblijvende klimaatakkoorden zijn dan ook voorbij. 155 Daarbij is elke reductie van broeikasgassen in Nederland weinig effectief wanneer er ergens anders op de wereld juist een veelvoud van broeikasgassen extra wordt uitgestoten. 156 De Jonge Democraten pleiten daarom voor bindende klimaatverdragen op mondiaal niveau. 157 Onderhandelingen in Kopenhagen en Cancún hebben echter laten zien dat internationale besluitvorming een lastig proces is. 158 Er moet daarom worden overgeschakeld naar een systeem van stemmen, zonder daarbij unanimiteit te vragen. 159 Daarnaast moet Europa met een stem spreken om een sterke speler te zijn in de onderhandelingen.

160 Bij het kappen van bossen komt een enorme hoeveelheid broeikasgassen vrij. 161 Om ontbossing te voorkomen moet er een fonds komen waaruit ontwikkelingslanden worden gecompenseerd voor duurzaam bosbeheer. 162 Alleen hout met een FSC-keurmerk mag nog worden geïmporteerd naar Europa.

163 Ontwikkelingslanden hebben een relatief kleine bijdrage geleverd aan de klimaatverandering. 164 Tegelijkertijd worden zij in hoge mate geconfronteerd met de gevolgen daarvan. 165 De Jonge Democraten hechten veel waarde aan internationale solidariteit en vinden het daarom belangrijk dat er een mondiaal fonds komt voor klimaatadaptatie. 166 Hieraan leveren landen een bijdrage die gerelateerd is aan de ecologische druk die zij per hoofd van de bevolking veroorzaken.

167 Het klimaatvraagstuk en de bijhorende mitigatie- en adaptatiestappen die ondernomen moeten worden bieden veel kansen voor de economie. 168 De EU moet dit erkennen door onderlinge kennisuitwisseling tussen deelstaten te faciliteren.

169 Voor het behalen van de in Kyoto gestelde doelen is het stellen van een absoluut uitstootplafond via het European Emission Trading Scheme noodzakelijk. 170 Succesvolle emissiehandel valt of staat met de doelen die deelnemende landen overeenkomen. 171 Hoe ambitieuzer het doel, hoe beperkter het aanbod van emissierechten en daarmee hoe hoger de prijs voor broeikasgasuitstoot. 172 Terugdringen van broeikasgasemissies wordt hierdoor extra beloond. 173 Binnen de gestelde uitstootruimte, de ruimte tot het plafond, mag door de deelnemende partijen worden gehandeld, waarbij er een markt voor de uitstoot van broeikasgassen en een prikkel voor het terugdringen van broeikasgassen ontstaat. 174 Dit marktmechanisme werkt volgens het principe waarbij de vervuiler betaalt en het laat de precieze plaats van emissie reductie vrij aan de markt.

175 Het streven van de Jonge Democraten is om iedere industriesector binnen het ETS (Emission Trade System) onder te brengen, waarbij de emissierechten worden verdeeld middels een veiling systeem. 176 De verplichte deelname aan ETS door de industrie mag echter niet leiden tot de verplaatsing van productie naar landen die uitstoot van broeikasgassen niet belasten. 177 De energie-intensieve industrie moet daarom zoveel mogelijk worden ontzien, bijvoorbeeld door (beperkte) uitgifte van gratis emissierechten. 178 Daarnaast moet Nederland zich, via de Europese Unie, sterk maken voor de introductie van ETS bij andere landen. 179 Voor extra efficiëntie moeten de verschillende emissiemarkten bovendien aan elkaar worden gekoppeld tot een globale markt. 180 Voor producten die van buiten deze markt komen zouden binnen de WTO richtlijnen speciale importheffingen kunnen gelden.

181 De opbrengsten van de veiling van emissierechten moeten per land direct ten goede komen aan het eerder genoemde Investeringsfonds Energietransitie. 182 Hiermee betaalt de vervuiler niet alleen voor haar eigen uitstoot, maar ook voor de stimulering van duurzame alternatieven.

183 Materiaalverbruik voor de productie van goederen en diensten staat aan de basis van zowel sociale, ecologische als economische problematiek. 184 De Jonge Democraten pleiten voor een transparante markt waarin eerlijke productieprocessen worden gestimuleerd en waarin negatieve externe effecten terugslag vinden in prijzen van producten en diensten.

185 Veel handelsketens van producten werken slechte arbeidsomstandigheden en oneerlijke verdeling van opbrengsten in de hand. 186 Slechte arbeidsomstandigheden, lage lonen, (onbetaald) overwerk, werk gerelateerde ziektes en ondervertegenwoordiging van arbeiders zijn verschijnselen in ontwikkelingslanden die direct verbonden zijn aan de consumptie van producten in ontwikkelde landen zoals Nederland. 187 De Jonge Democraten zijn van mening dat de markt zelf verantwoordelijkheid moet nemen voor het certificeren van handelsketens van producten uit verschillende sectoren. 188 De overheid kan goede prestaties op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen per sector stimuleren door uitblinkers met fiscale voordelen te belonen vanuit een belasting die zij andere spelers oplegt die geen noemenswaardige vooruitgang boeken.

189 Afvalbeheer dient aan te sturen op een zo hoog mogelijke preventie van reststoffen. 190 Daartoe moet de 6% belastingschaal waar beperkte reparatie- en onderhoudswerkzaamheden (kleding, schoenen en fietsen) reeds in vallen worden uitgebreid naar motorvoertuigen en elektronica. 191 Afval zorgt voor hoge kosten voor inzameling, verwijdering en door vervuiling. 192 Door de gebruiksduur van materiaal te verhogen kan de druk op natuurlijke hulpbronnen afnemen, waardoor grondstoffen op een duurzame wijze economisch winbaar blijven. 193 In de industrie moet intersectoraal materiaalbeheer er voor zorgen dat grondstoffen zo lang mogelijk de status van materiaal behouden alvorens zij worden afgedaan als afval. 194 In het huishoudelijk gebruik van materiaal moet er worden gestreefd naar meer geschieden inzameling van afval. 195 Statiegeld moet worden uitgebreid naar een heffing op blikverpakking en plastic flessen van alle formaten. 196 Om de markt goed haar werk te kunnen laten doen is een wettelijk kader nodig voor de prioriteit in afvalverwerking. 197 Indien mogelijk gaat recyclen voor downcyclen, voor verbranden voor duimen.

198 De internationale agrofoodsector staat onder druk. 199 Enerzijds stijgt de wereldbevolking waardoor er meer monden te voeden zijn. 200 Tegelijk zorgt de stijgende welvaart in delen van de wereld voor hogere eisen aan de kwaliteit van het voedsel. 201 Anderzijds staat de producent onder druk om aan deze vraag te voldoen, zonder dat hier een hogere beloning tegenover staat. 202 De Jonge Democraten constateren een gebrek aan wederzijds begrip tussen consument en producent.

203 De Jonge Democraten zijn voor een regisserende rol van de Nederlandse overheid in de aanpak van deze problematiek. 204 Deze rol geeft zij vorm door spelers bij elkaar te brengen en te belonen waar zij hun verantwoordelijkheid nemen. 205 De overheid moet podia voor samenwerking bieden, partijen bij elkaar brengen en een dialoog faciliteren. 206 De Jonge Democraten zien de overheid als een speler tussen de anderen, in plaats van de baas boven anderen. 207 De tijd dat zij via wet en regelgeving de koers van een sector kon bepalen is ook in de landbouwsector voorbij. 208 De Jonge Democraten beschouwen de Nederlandse landbouwsector als een sterke, innovatieve, economische sector met een voortrekkersrol in het internationaal perspectief. 209 De Jonge Democraten zijn van mening dat dit innoverende karakter vaker benadrukt en uitgedragen mag worden door de overheid.

210 De afgelopen decennia is de landbouwsector meerdere malen getroffen door uitbraken van verschillende dierziektes. 211 Het is bewezen dat de oorzaken van deze uitbraken liggen in de intensivering van de vleesproductie. 212 In Nederland wordt als het gaat over deze problematiek nog vaak gedacht dat er een schuldige moet zijn. 213 Het beeld dat consumenten hebben is dat de ondernemer zoveel mogelijk wil produceren, ten koste van dierenwelzijn. 214 Ook stelt de consument hogere eisen aan dierenwelzijn maar is zij niet bereid hiervoor te betalen. 215 De overheid legde in het verleden vaak de focus op agrarische ondernemers en stelde steeds strengere eisen. 216 De Jonge Democraten vinden het niet terecht om de schuld alleen bij de ondernemer te leggen. 217 Consumenten zijn via hun gedrag mede veroorzaker van het probleem. 218 Weinig betalen, terwijl er veel gevraagd wordt is immers niet realistisch. 219 Bovendien zijn er schakels tussen producent en consument, zoals de vleesverwerkers en de supermarkten, die ook een verantwoordelijkheid hebben. 220 De Jonge Democraten steunen de aanpak waarbij de keten in zijn geheel betrokken wordt. 221 De overheid heeft een grote verantwoordelijkheid om het hele spectrum te blijven betrekken bij de transitie en zou geen partij moeten kiezen.
222 De Jonge Democraten menen dat een keten die samenwerkt in staat is om te komen tot oplossingen voor de problematiek. 223 Waar nodig kan een beroep worden gedaan op de overheid om duurzame ideeën en innovaties te ondersteunen, ook wanneer deze kleinschalig zijn en geen directe impact op de gehele sector hebben. 224 Dit stellen de Jonge Democraten voor om de sector meer divers te maken. 225 Daardoor krijgt de consument meer keuze en kan zij invloed gaan uitoefenen op de manier waarop de sector zich ontwikkeld.

226 Een diversificatie die voor veel consumenten dé oplossing is voor het oplossen van de problematiek is de biologische landbouw. 227 De Jonge Democraten stellen vragen bij de haalbaarheid om de gehele landbouwsector biologisch in te richten. 228 Hoewel de term biologisch, duurzaamheid impliceert hoeft dit niet altijd zo te zijn. 229 De biologische landbouw is meestal milieuvriendelijker, maar niet altijd. 230 De biologische systemen maken geen gebruik van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen, maar zijn nadeliger omdat zij meer ruimte nodig hebben en geen eisen stellen aan energiegebruik en transport. 231 Wel zien de Jonge Democraten voor deze sector een bijzondere voortrekkersrol, omdat zij dierenwelzijn en de natuur nadrukkelijk onder de aandacht brengen.

232 Ondanks de goede initiatieven zoals de biologische landbouw stelt het grootste deel van de sector productie nog centraal. 233 Hierdoor zijn zeer grote stallen ontstaan, in het huidige discours ook wel megastallen genoemd. 234 Deze worden in het huidige politieke debat gezien als een bedreiging voor dierenwelzijn, volksgezondheid, duurzaamheid en het milieu. 235 De Jonge Democraten vinden dit onterecht. 236 Een zeer grote stal maakt het voor een ondernemer financieel eenvoudiger om innovaties op eerder genoemde elementen in een stal aan te brengen. 237 De Jonge Democraten wijzen de consument erop dat het niet gaat om het aantal vierkante meters van een bedrijf, maar om het uitvoeren van innovaties die dierenwelzijn, volksgezondheid, duurzaamheid en milieu ten goede komen.

238 De Jonge Democraten zien een sterke relatie tussen voedsel en volksgezondheid. 239 Hierom is het van belang dat het gebruik van antibiotica in de veehouderij wordt teruggedrongen. 240 Langdurig en preventief gebruik van antibiotica leidt tot resistente bacteriën. 241 Via vleesconsumptie komt antibioticum dat voor dieren is gebruikt bij mensen terecht. 242 Deze combinatie vormt een bedreiging voor de volksgezondheid. 243 Laat onverlet dat de Jonge Democraten vinden dat het gebruik van antibiotica ter genezing van ziekte mogelijk moet blijven.
244 Dit is ook het uitgangspunt in de fokkerij. 245 De dieren dienen gefokt te worden met als uitgangsbasis een sterke en gezonde genetische basis. 246 Het verhogen van productie of uiterlijke kenmerken dient geen uitgangsbasis te zijn.

247 Nederland is in staat om qua voedselproductie haar eigen broek op te houden, Nederlandse boeren voorzien zelfs in grote mate in het voedsel van omringende landen. 248 De Jonge Democraten wijzen Nederlandse importeurs van producten die ook in de Nederlandse sector voor handen zijn daar graag op. 249 Echter, hoe de handelsbalans uitvalt vinden de Jonge Democraten aan de sector zelf, daar past geen overheidsbemoeienis bij. 250 De Jonge Democraten zijn van mening dat de eisen voor productie en kwaliteit zoals deze in Nederland gelden ook moeten gelden voor uit Nederland afkomstige producten die bestemd zijn voor de export. 251 Omdat veel van deze producten in Europa verhandeld worden vinden de Jonge Democraten het een goede zaak dat er op Europees niveau richtlijnen zijn om de kwaliteit en voedselveiligheid te garanderen.
252 De Jonge Democraten zijn van mening dat Europese landbouwsubsidies niet langer een areaal afhankelijke subsidie moeten zijn. 253 Zolang de Europese subsidies voor de landbouw bestaan, dienen deze te worden toegekend aan initiatieven om duurzame ideeën en innovaties te ondersteunen, ook wanneer deze kleinschalig zijn en geen directe impact op de gehele sector hebben. 254 Dit stellen de Jonge Democraten voor om de sector meer divers te maken. 255 Daardoor krijgt de consument meer keuze en kan zij invloed gaan uitoefenen op de manier waarop de sector zich ontwikkelt. 256 Zo wordt de hele landbouwsector in de EU op een hoger plan getrokken.

257 De Jonge Democraten zien bij de verkleining van de kloof tussen consument en producent een rol weggelegd voor ondernemingen die primair gericht zijn op het voorlichten van consumenten over de oorsprong van hun voedsel. 258 De Jonge Democraten willen vanwege het onderwijzende karakter dat stadslandbouw gestimuleerd wordt. 259 Bovendien kan stadslandbouw bijdragen aan sociale cohesie en aandacht voor gezonde voeding in een stad.
260 Momenteel lopen veel stadslandbouwbedrijven aan tegen de stringente wetgeving op het gebied van ruimtelijke ordening. 261 De Jonge Democraten vinden dat wetgeving op lokaalniveau versoepeld moet worden om het eenvoudiger te maken om stadslandbouwbedrijven in het buitengebied te beginnen.

262 De Jonge Democraten vinden het zorgelijk dat de afstand tussen producerende en consumerende partijen in Nederland steeds groter wordt. 263 Men weet steeds minder waar het voedsel vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt. 264 De oorzaak hiervan ligt in het gebrek aan een eetcultuur in Nederland. 265 De Jonge Democraten vinden het van groot belang dat het voor consumenten mogelijk is te weten wat zij eten, waar het eten vandaan komt en hoe de voeding tot hen is gekomen. 266 Veel van ons voedsel komt uit het buitenland, zoals ook veel van de Nederlandse voedselproductie naar het buitenland geëxporteerd wordt. 267 Daarom moeten er op Europees niveau afspraken worden gemaakt over een manier om inzicht te krijgen in waar het voedsel vandaan komt en hoe het tot stand gekomen is.
268 Hierbij is het belangrijk dat levensmiddelen een uniform labelingsysteem krijgen waardoor de consument inzicht krijgt in de productiewijze op het gebied van duurzaamheid, dierenwelzijn en milieu. 269 Enerzijds kan de producent laten zien hoe zij te werk is gegaan, anderzijds kan de consument daardoor bewustere keuzes maken in haar koopgedrag. 270 Beide partijen kunnen langs die weg duidelijkheid scheppen tegenover elkaar en ontstaat er een dialoog. 271 Deze dialoog moet leiden tot wederzijds begrip tussen consument en producent. 272 Daarmee denken de Jonge Democraten de kloof tussen producent en consument te dichten.

273 De Jonge Democraten pleiten voor een duurzame visserijsector. 274 Een duurzame visserijsector zorgt voor gezondere natuur en aquacultuur, en een visserijsector met toekomst. 275 Hiervoor is het belangrijk dat een duurzaam Europees visserijbeleid wordt gehanteerd met een langetermijnvisie op duurzaam beheer en co-management door overheid, vissers, NGO's en wetenschappers. 276 De Jonge Democraten zijn voorstander van strikte EU-visquota die zijn gebaseerd op wetenschappelijke kennis over de hoeveelheid vis die kan worden gevangen zonder soorten te bedreigen. 277 Voor een duurzame visstand en gezonde aquacultuur is het van belang dat er een verbod komt op niet-duurzame vistechnieken en het teruggooien van (bij)vangsten. 278 De productie van kweekvis moet worden gestimuleerd. 279 In de vissector is een transparante en efficiënte interne markt belangrijk. 280 Het gebruik van goede etikettering kan leiden tot meer bewustzijn van de consument en een verbetering van kwaliteit, traceerbaarheid en voedselveiligheid.?

» Ga terug naar de politieke site